Teknolojide kadınlar: Her 5 çalışandan 1'i kadın

Teknolojide kadınlar, Avrupa'da her beş BT uzmanından yalnızca birini oluşturuyor. 2026'da yayımlanan dört rapor, sorunun beceri eksikliği değil ücret, yetki ve terfi olduğunu gösteriyor.

Bu analizde Eurostat, İngiltere'nin bilişim meslek kuruluşu BCS, küresel BT derneği ISACA ve Endeavor Türkiye verilerini yan yana koyduk. Böylece hem Avrupa'daki hem de Türkiye'deki tabloyu aynı çerçevede okumak mümkün oluyor.

Ancak bir uyarı gerekiyor. Raporlar farklı ülkeleri, farklı tanımları ve farklı yöntemleri kullanıyor. Bu nedenle rakamları birebir karşılaştırmak yerine ortak eğilimlere bakmak daha doğru.

Teknolojide kadınlar Avrupa'da ne kadar temsil ediliyor?

Eurostat'ın Mayıs 2026 verisine göre AB'de 2025'te 10,45 milyon kişi BT uzmanı olarak çalışıyordu. Bu kişilerin %80,5'i erkek, yalnızca %19,5'i kadın.

Üstelik ilerleme oldukça yavaş. Kadınların payı 2015'ten bu yana yalnızca 3 puan arttı. Bu hızla eşit temsile ulaşmak onlarca yıl sürebilir.

Ayrıca sektördeki büyüme yavaşlıyor. BT uzmanı sayısı 2024'ten 2025'e %2,6 arttı, 2020'deki artış ise %7,1'di. Bu nedenle yeni işe alımlar azaldıkça temsil açığını kapatmak daha da zorlaşabilir.

Örneğin bugünkü büyüklükte 1 puanlık artış bile 100 binden fazla kişiye denk geliyor. Dolayısıyla küçük görünen yüzdeler, aslında büyük bir insan kaynağını temsil ediyor.

Öte yandan ülkeler arasındaki fark dikkat çekiyor. En düşük oranlar Çekya'da %12,9, Macaristan'da %15 ve Slovakya'da %15,5. Buna karşın Romanya %27,8, Letonya %25,9 ve Bulgaristan %25 ile öne çıkıyor.

Bu tablo önemli bir şeyi hatırlatıyor. Teknoloji sektörünün gelişmiş olması, kadınların daha fazla yer aldığı anlamına gelmiyor. Aksine Doğu Avrupa'daki bazı ülkeler, Batı'daki güçlü ekonomilerin önünde yer alıyor.

Teknolojide kadınlar İngiltere'de hangi işlerde çalışıyor?

BCS Women in Tech 2026 raporuna göre İngiltere'de 433 bin kadın BT uzmanı var. Bu sayı, tüm BT uzmanlarının %22'sine karşılık geliyor.

Rapora göre temsil, iş gücündeki %49'luk kadın oranına eşit olsaydı 535 bin kadın daha sektörde olacaktı. Kısacası açık, mevcut kadın BT uzmanı sayısından bile büyük.

Ayrıca dağılım işe göre çok değişiyor. BT ve telekom mühendislerinde kadın oranı %7 ve %8'de kalıyor. Buna karşın proje yöneticilerinde %34, web tasarım ve geliştirmede %29, BT operasyonlarında %32'ye çıkıyor.

Bu dağılım, kadınların daha çok koordinasyon ve tasarım rollerinde yoğunlaştığını gösteriyor. Buna karşın altyapı ve mühendislik işlerinde neredeyse görünmez kalıyorlar.

Teknolojide kadınlar neden daha eğitimli ama daha az kazanıyor?

BCS verisi çarpıcı bir çelişki ortaya koyuyor. Kadın BT uzmanlarının %78'i yükseköğrenim mezunu, erkeklerde bu oran %72. Buna rağmen tam zamanlı çalışan kadınların saatlik medyan kazancı 24 sterlin ve erkeklerden %10 düşük.

Bununla birlikte kadınların yalnızca %7'si bilişim diploması taşıyor, erkeklerde oran %12. Yani kadınlar sektöre çoğunlukla başka alanlardan geliyor. Üstelik iki grupta da işini yapacak beceriden yoksun olduğunu düşünenler yalnızca %3 ile %4 arasında.

Dolayısıyla sorun yetkinlik değil. Kadınlar erkeklere göre yaklaşık üç kat daha fazla yarı zamanlı çalışıyor, oranlar %11 ve %4. Ayrıca yönetici ya da sorumluluk pozisyonlarında %38'e karşı %41 ile biraz geride kalıyorlar.

Bunun yanında kadın BT uzmanlarında işsizlik oranı %3,8, erkeklerde %3. Kendi işini yapan kadınların oranı da %4 ile erkeklerin %7'sinin gerisinde.

İşe giriş yolu da farklı. 2021 ile 2025 arasında kadınların %42'si işini ilana başvurarak buldu, erkeklerde oran %32. Bu fark, tavsiye yoluyla gelen fırsatların kadınlara daha az ulaşıyor olabileceğini akla getiriyor.

Teknolojide kadınlar iş yerinde neyle karşılaşıyor?

ISACA'nın 13 Ekim'de açıkladığı ankete göre teknolojide çalışan kadınların %47'si cinsiyet ayrımcılığı yaşadı. Bu oran 2024'te %42'ydi. Anket, Temmuz ve Ağustos 2026'da 1.025 çalışanla yapıldı.

Ayrıca yetki farkı belirgin. Kadınların %53'ü şirket stratejisine katkı verecek yetkisi olduğunu düşünüyor, erkeklerde oran %66. Belirsiz terfi yolu ise kadınların %41'i için en büyük engel, erkeklerde bu oran %33.

Tükenmişlik de kadınları daha çok etkiliyor. Kadınların %64'ü, erkeklerin %57'si işle ilgili stres ya da tükenmişlik yaşadığını söylüyor. Buna karşın işverenlerin yalnızca %25'i ruh sağlığı izni sunuyor.

Üstelik işverenlerin %23'ü bu konuda hiçbir destek vermiyor. Katılımcıların %75'i ise çalışanı elde tutmanın kurumları için ciddi ya da orta düzeyde bir sorun olduğunu söylüyor.

Algı farkı da dikkat çekici. Kadınların %63'ü sektörde kadınların hala az temsil edildiğini düşünüyor, erkeklerde bu oran %41. Yani sorunun varlığı konusunda bile iki taraf aynı noktada durmuyor.

Teknolojide kadınlar Türkiye'de girişimcilikte nerede?

Türkiye için en güncel veri girişimcilik tarafından geliyor. Endeavor Türkiye'ye göre girişimcilerin yalnızca %18'i kadın. 2025'te kurulan girişimlerin %22'sinde en az bir kadın kurucu bulunuyor.

Üstelik oran yatırım aşamasında da düşük kalıyor. Yatırım alan girişimlerin yalnızca %25'inde kadın kurucu yer alıyor. Endeavor bu nedenle Prosus Found-HER programıyla kadın kurucuların girişimlerine 100 bin dolarlık hisse karşılığı olmayan hibe veriyor, finali 18 Kasım'da.

Program daha önce Hindistan, Afrika ve Romanya'da düzenlendi. Endeavor'a göre bugüne kadar dünya genelinde yaklaşık 1.300 kadın kurucuya ulaştı.

Bu tabloda tek tek başarı hikayeleri de önemli bir rol oynuyor. Örneğin kadın girişimcilerin kurduğu Clemta gibi örnekler, yeni kurucular için somut bir yol haritası sunuyor.

Teknolojide kadınlar için ne değişmeli?

ISACA anketinde hem kadınların hem erkeklerin %71'i, önümüzdeki 5 yılda sektöre daha fazla kadın gireceğini düşünüyor. Ayrıca kadınların %69'u daha fazla kadın mentor ve rol model istiyor.

Bunun yanında kadınların %55'i üniversitelerde daha fazla kadın öğretim üyesi ve kadın ağları görmek istiyor. Böylece destek, iş hayatından önce eğitimde başlamış oluyor.

Bu beklenti Türkiye'de de karşılık buluyor. Teknolojide Kadın Derneği WTech gibi ağlar, tam da bu mentorluk ihtiyacına yanıt vermek için kuruldu.

Editör olarak üç ortak ders görüyoruz. İlk olarak terfi yolları yazılı ve açık olmalı. İkinci olarak esnek çalışma, ücret ve kariyer cezasına dönüşmemeli.

Üçüncü olarak eğitim programları yalnızca girişe değil, sektörde kalmaya da odaklanmalı. Çünkü raporlar, kadınların sektöre girdikten sonra yetki ve tükenmişlik nedeniyle geride kaldığını gösteriyor.

Şirketler için ilk adım ölçmek olabilir. Ücret, terfi ve ayrılma oranlarını cinsiyete göre izlemek sorunu görünür kılar. Ardından hedefler bu veriye göre konulabilir.

Sektöre girmek isteyen kadınlar için de raporlarda net bir mesaj var. BCS verisine göre kadın BT uzmanlarının büyük kısmı bilişim dışı bölümlerden geliyor. Yani farklı bir alandan mezun olmak, teknolojiye geçişin önünde engel değil.

Teknolojide kadınlar raporlarında öne çıkan rakamlar neler?

Sonuç olarak dört rapor aynı yöne işaret ediyor: temsil yavaş artıyor ama eşitlik iş yerinde henüz kurulmuş değil. Öne çıkan rakamlar şöyle: